دسته‌ بندی محصولات
راه‌ های ارتباط با ما

22655870-72 - (21) 98+

تهران، زعفرانیه، مقدس اردبیلی، بین میدان الف و خیابان ب، پلاک 142

شنبه تا چهارشنبه (8 صبح - 5 عصر)

بالا
title

شوری خاكها در ایران – علل شوري خاكها در ایران

  |  دارالفنون   |  شوری خاكها در ایران – علل شوري خاكها در ایران
علل شوري خاكها در ایران

علل شوري خاكها در ایران

دو دسته از عوامل بر شوری خاكها در ایران تاثیر گذار است که در ادامه شرکت هنر طبیعت سگال به شرح این عوامل می پردازد.

 الف) عوامل طبيعي

1- هوازدگي سنگ مادری: در طي دوره هاي زمين شناسي، كاني ها و سنگ هاي اوليه بر اثر واكنش با آب، اكسيژن و گاز كربنيك به انواع مختلف كاني هاي ثانويه و نمك ها تبديل شده اند. اين املاح، به همراه جريانات آبي به درياها، اقيانوس ها و يا به آب هاي زيرزميني راه يافته، يا در سطح زمين رسوب مي كنند و يا در بطن خاك تجمع مي كنند که یک عامل از علل شوری خاكها در ایران به شمار می رود.

2- آب و هوا: بارندگي كم و تبخير زياد باعث مي شود كه خاك به خوبي آبشويي نشود، و در نتيجه، باعث تجمع نمك ها و شور شدن خاك مي گردد.

3- عوامل جغرافيایي: مانند تشكيلات شور (رسوبات نمكي گذشته)، حوضه هاي بسته و نيمه بسته، شوري اراضي ساحلي در اثر آميخته شدن آب شور دريا با آبهاي شيرين و توپوگرافي منطقه. از آنجا كه املاح و نمكها به همراه آب حركت مي كنند، در اراضي پست احتمال بروز خاك هاي شور بيشتر است.

علل شوري خاكها در ایران

4- آبهای زیرزميني: آبها حاوي انواع املاح محلول هستند. اگر سطح آب زيرزميني از حدي كه اصطلاحاً به آن عمق بحراني گويند، بالاتر باشد، در اثر حركت و صعود موئينگي يا كاپيلاري آب هاي زيرزميني به سطح خاك آمده و پس از تبخير، نمكهاي محلول رسوب كرده و باعث شوري خاك مي شود. شرايط اقليمي محل در اين مورد نقش تعيين كننده اي دارد. در مناطقي كه بارندگي كم باشد، آبشويي طبيعي املاح به خوبي انجام نمي گيرد و در نتيجه، احتمال شور شدن خاك بيشتر است.

5- فرسایش بادی: حركت املاح و خاكهاي شور توسط باد و رسوب آن در منطق هاي ديگر، باعث ايجاد شوري طبيعي يا اوليه مي تواند بشود. انتقال املاح دريا به مناطق ساحلي از طريق باد نيز بسيار مهم است. اين املاح از طريق باران نيز مي تواند به خاك اضافه شود. مواد معلق حاصل از دريا، مي تواند هر سال در سواحل دريا 200-100 و در مناطق دورتر 20-10 كيلوگرم در هكتار در سال نمك به خاك اضافه كند. در طي قرن هاي متمادي، اين مقدار رقم بسيار قابل ملاحظه اي مي شود.

ب) عوامل غيرطبيعي یا عوامل انساني

1- مدیریت نامطلوب آبياری: مديريت نامطلوب آبياري مهمترين عامل انساني در ايجاد شوري ثانويه ( شوری خاكها در ایران ) مي باشد. هر ساله در حدود 100 هزار هكتار از اراضي تحت آبياري دنيا به دليل افزايش شوري، حاصلخيزي خود را از دست مي دهند. كليه آب هاي مورد استفاده براي آبياري، حتي آب باران، حاوي املاح و نمك هستند. لذا، علت مهم و اصلي شور شدن خاك هاي غيرشور كشاورزي در جهان و ايران، انتقال نمك به وسيله آب آبياري است. خاك هنگامي به وسيله انتقال نمك از طريق آب آبياري شور مي شود كه مقدار نمك ورودي به خاك بيشتر از مقدار نمك خروجي باشد. در مزرعه و باغ، منطقه ريشه مبناي ورودي و خروجي مي باشد. برخي از عمليات نامطلوب در آبياري كه منجر به شور شدن خاك ميشوند عبارتند از:

-آبياري با مقدار آب ناكافي

– آبياري با آبهاي شور بدون اعمال مديريت صحيح، مانند زهكشي، آبشويي، انتخاب محصول، بسترسازي و غيره

-نشت آب از كانالها و ِپرت و هدررفت آب در مزرعه

-پايين بودن راندمان كاربرد آب: براي مثال استفاده بيرويه از آب در آبياري سطحي

علل شوري خاكها در ایران

2- تسطيح نامطلوب اراضي: پستي و بلندي زمين باعث توزيع غيريكنواخت آب در سطح زمين، و در نتيجه، تجمع آب در مكان هاي گود، و در نتيجه باعث ايجاد شوري در نقاط مختلف زمين مي شود.

3- آیش (عاری گذاشتن زمين مزرعه از پوشش گياهي): آيش زمين هايي كه در آنها سطح آب زيرزميني بالا است، باعث افزايش صعود مويينگي آب به سطح خاك و شوري خاك سطحي مي گردد.

4- تخریب پوشش گياهي: برداشت پوشش گياهي طبيعي منطقه به منظور بهره برداري كشاورزي (مزرعه و باغ)، و همچنين، استفاده بيرويه از پوشش گياهي به منظور تعليف دام، باعث تخريب مراتع و پوشش گياهان طبيعي مي گردد.

ارسال یک نظر